nauczyciele

Hieronim Dzięcioł

Antoni Kołodziejczak

Marcin Massalski

Bronisław Mowczan

Wacław Nowaczyk

Józef Robakowski

Ludwik Rupala

Julian Rykała

Zygmunt Westfal

Czesław Urbaniak

Jan Bartecki

Ks. Jan Bartecki urodził się 7 grudnia 1914 r. w Langen-Bruetz w północno-wschodnich Niemczech, na terenie zaboru pruskiego.

Jego rodzicami byli Natalia i Michał. Mama nie pracowała, a ojciec był kierownikiem dużego folwarku.

Ks. Jan miał siostrę Anielę i brata Feliksa (księdza marianina w Licheniu). W 1920 r. cała rodzina wróciła do Polski i zamieszkała w Bukowie k. Zagórowa. Ks. Jan, po ukończeniu Szkoły Podstawowej w Zagórowie (jak sam wspomina: uczyłem się raczej "na przedzie") marzył, aby zostać nauczycielem. Niestety nie został przyjęty do seminarium nauczycielskiego, gdyż nie zaliczył muzykalności (z polskiego 5, z matematyki 5, z niemieckiego 5, z muzyki 2). Na wyborze dalszej drogi życia ks. Jana zaważył kontakt z Andrzejem Świdą, ówczesnym asystentem (a późniejszym inspektorem) w Lądzie nad Wartą. Ks. Jan rozpoczął nowicjat w Czerwińsku. Święcenia kapłańskie przyjął 11 czerwca 1944 r. w seminarium salezjańskim w Krakowie. Po święceniach pracował m. in. w Przemyślu, Lądzie (otwierał Małe Seminarium Salezjańskie i przez dwa lata był jego kierownikiem), Łodzi (najpierw administrator domu, a następnie studia na Uniwersytecie Łódzkim z fizyki i biologii), Olsztynie (wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym), Słupsku, Dębnie Lubuskim, Ostródzie, Sokołowie Podlaskim, Czerwińsku (kierownik biblioteki), Aleksandrowie Kujawskim (nauczyciel religii i matematyki). Śp. Jan pracował także w Warszawie w Prymasowskim Biurze Prasowym (1967-1997). Przez 13 lat, wraz z ówczesnym księdzem Alojzym Orszulikiem, zbierał i opracowywał informacje na temat pracy Episkopatu. Poznał osobiście ks. bpa Karola Wojtyłę. Ks. Jan wspominał: "Wojtyła dość mało mówił, rzadko zabierał głos”. Ostatnie lata swojego życia spędził w Woźniakowie (1997-2005). Mimo zasłużonego odpoczynku pełnił funkcję spowiednika.

Dnia 13 czerwca 2004 r. obchodził jubileusz 60-lecia kapłaństwa. Zmarł 19 stycznia 2005 r. o godz. 13 w swoim pokoju w Woźniakowie w 91. roku życia, 70. roku ślubów zakonnych i 61. kapłaństwa.

Hieronim Dzięcioł( życiorys napisany przez wnuczkę, Beatę Lesiak).

Urodził się w roku 1906 w Warszawie z matki Zofii z d. Sobiepanek i ojca Piotra. Szybko został sierotą, a jego wychowaniem zajęła się dalsza rodzina, która wysłała go do szkoły z internatem. Po skończeniu szkoły podstawowej rozpoczął naukę w Konserwatorium Muzycznym w Przemyślu, ucząc się gry na organach. Po ukończeniu konserwatorium odbywał służbę wojskową, grając w orkiestrze. Po zakończeniu służby wojskowej zamieszkał w Warszawie. Pracując, ukończył konserwatorium. W roku 1931 przeniósł się do Łodzi, rozpoczynając pracę u salezjanów. Pełnił funkcję organisty, nauczyciela muzyki oraz kierownika orkiestry. Prowadził jednocześnie chór przykościelny.

W roku 1936 wstąpił w związek małżeński z Pelagią Wagner.

Założył chór „Harfa”, z którym odnosił wiele artystycznych sukcesów. Okres wojny spędził w Łodzi, utrzymując się z nauki gry na instrumentach oraz z pracy w magazynie z odzieżą.

W roku 1945 powrócił do pracy w szkole i kościele. Reaktywował orkiestrę szkolną, która uchodziła za najlepszą orkiestrę młodzieżową w Łodzi.

Po upaństwowieniu szkoły pracował jako organista w kościele św. Piotra i Pawła oraz w kościele św. Kazimierza. Swoją ulubioną pracę zakończył dopiero w dziewięćdziesiątym roku życia.

Był człowiekiem o wielkim sercu: opiekuńczy, wrażliwy i uczynny, ale jednocześnie bardzo wymagający w stosunku do siebie i innych.

Zmarł 30 października 1998 roku w Łodzi.

Antoni Kołodziejczak.

Urodził się 10 lutego 1909 roku we wsi Święte w powiecie konińskim. Ojcem jego był Stanisław, a matką Władysława z Midelskich. Antoni miał sześciu braci i jedną siostrę. Z salezjanami zetknął się po raz pierwszy w Lądzie nad Wartą, gdzie w 1923 roku wstąpił do małego seminarium. Przyjęto go do klasy trzeciej. Po piątej klasie złożył podanie do nowicjatu salezjańskiego, który od dwóch lat mieścił się w Czerwińsku. Roczny nowicjat zakończył 28 lipca 1927 roku, złożywszy pierwsze śluby zakonne.

Jako kleryk został przeniesiony na Łosiówkę do Krakowa, gdzie mieściło się salezjańskie seminarium. Było to właściwie gimnazjum klasyczne z kursem filozofii, bo na teologię klerycy wyjeżdżali do Włoch. Po trzech latach nauki 2 czerwca 1930 roku Antoni zdał egzamin dojrzałości. Następnie został skierowany na trzyletnią praktykę pedagogiczną do gimnazjum w Aleksandrowie Kujawskim, gdzie cieszył się autorytetem wśród młodzieży. Po asystencji powrócił na Łosiówkę, by studiować teologię w Salezjańskim Instytucie Teologicznym.

Ukończywszy czteroletnie studia, 24 czerwca 1937 roku otrzymał z rąk bp. Stanisława Rosponda święcenia kapłańskie. Młody kapłan cieszył się dobrą opinią wśród przełożonych, gdyż zaraz po święceniach skierowano go na studia humanistyczne na Uniwersytecie Wileńskim im. Stefana Batorego. Kierując się własnymi zainteresowaniami, jako kierunek studiów wybrał historię. W czasie pobytu w Wilnie pomagał w pracy duszpasterskiej, a w czasie wojny brał udział w tajnym nauczaniu (1941-1944). Studia uniwersyteckie ukończył w roku 1943 z tytułem magistra, broniąc pracy pt. „Udział Włochów w powstaniu styczniowym”.

W 1945 roku pracował przez kilka miesięcy jako administrator parafii w Dębnie Lubuskim w diecezji gorzowskiej. W tym okresie był jakby „dziekanem wyprawy misyjnej salezjanów na Ziemie Odzyskane”.

25 sierpnia 1945 roku opuścił Dębno i stawił się w Łodzi, by rozpocząć nowy rok szkolny jako nauczyciel i katecheta Prywatnego Gimnazjum Mechanicznego Towarzystwa Salezjańskiego.

Uczył tam historii, a jako katecheta opiekował się internatem i życiem religijnym wychowanków i grona pedagogicznego. W tej pracy wyrobił sobie autorytet wśród wychowanków i grona pedagogicznego. Tak postawa przyczyniła się do tego, że już w grudniu został mianowany dyrektorem zakładu i szkoły. Na tym stanowisku pozostał do roku 1958. W roku 1951 próbowano ks. Kołodziejczaka usunąć z urzędu dyrektora szkoły, zarzucając mu wywieranie szkodliwego wpływu na młodzież. Jednak ta próba nie udała się i ks. Antoni trwał na swoim urzędzie twardo i wytrwale.

W roku 1958 objął w Kutnie-Wożniakowie stanowisko dyrektora Studentatu Filozoficznego, a w 1959 roku Studentatu Teologicznego w Lądzie nad Wartą. Mimo rozwijającej się choroby marskości wątroby trwał na tym stanowisku do roku 1965. W roku 1965 powrócił do Łodzi,

gdzie pracował w charakterze wikariusza inspektora. Sprawował opiekę nad sprawami administracyjnymi, finansowymi, kancelaryjnymi i personalnymi inspektorii.. Dzięki jego negocjacjom salezjanie otrzymali na własność wiele placówek na Ziemiach Odzyskanych.

Od 1973 roku został archiwariuszem w Inspektoracie.

Zmarł w Łodzi 23 sierpnia 1977 roku.

Marcin Massalski.

Wieloletnim radcą szkolnym był ks. Marcin Massalski. Urodził się 26 października 1891 r. w Dolnych Bojszowach na Górnym Śląsku. Rodzicami jego byli Jan i Maria z Madejów. Swoje lata dziecięce Marcin spędził w domu rodzinnym wraz z pięciorgiem rodzeństwa. Musiała to być rodzina o głębokich tradycjach patriotycznych, skoro jeden z jego braci, Wojciech, poświęcił życie za Ojczyznę w powstaniu śląskim.

Na początku tego wieku powstał w Oświęcimiu pierwszy zakład wychowawczy prowadzony przez salezjanów, którego sława rozeszła się wśród ludności polskiej zamieszkałej zwłaszcza na Śląsku. Marcin Massalski był jednym z pierwszych wychowanków tego zakładu. Tak zafascynował się ks. Bosko, że postanowił zostać jego duchowym synem i w jego służbę oddać całe swoje życie. Toteż ukończywszy czteroletnie gimnazjum w Oświęcimiu w 1910 r., wstąpił do nowicjatu salezjańskiego w Radnej, w Słowenii, a w 1911 r. złożył pierwsze śluby zakonne. Następnie studiował filozofię i teologię, oddając się jednocześnie pracy wychowawczej i nauczycielskiej w gimnazjum polskim dla uciekinierów w Radnej i w Oświęcimiu. Dwukrotnie był w Rzymie (1912-15 i 1919-21), gdzie ukończył studia na Uniwersytecie Gregoriańskim doktoratem z filozofii. 6 sierpnia 1922 r. otrzymał w Krakowie święcenia kapłańskie. Pierwsze lata swojego kapłańskiego posługiwania poświęcił klerykom studiującym w Krakowie filozofię, pełniąc jednocześnie urząd dyrektora gimnazjum klasycznego. W roku 1925 został przeniesiony do nowo przejętego przez salezjanów gimnazjum w Sokołowie Podlaskim, gdzie pełnił obowiązki nauczyciela i radcy szkolnego. W latach 1932-34 pełnił tę samą funkcję w gimnazjum w Różanymstoku. Stamtąd został skierowany do Łodzi, gdzie objął stanowisko radcy szkolnego i nauczyciela w Salezjańskiej Szkole Rzemiosł. Urząd ten pełnił przez cały czas aż do upaństwowienia szkoły w roku 1962, czyli w sumie 21 lat, z wyjątkiem okresu okupacyjnego.

Okres okupacji przeżył w majątku Jana Czarnowskiego w Radosze w powiecie rawskim. Prowadził tam tajne nauczanie synów swego dobrodzieja i przygotowywał ich do matury. Przy okazji i sam pogłębiał swoje wiadomości lingwistyczne. Po zakończeniu działań wojennych wrócił do Łodzi w marcu 1945 r., by niezwłocznie uruchomić szkołę, którą Niemcy, uważając za swoją, rozbudowali i wzbogacili o nowe maszyny.

Od 1950 r. ks. Massalski uważany był przez władze szkolne za dyrektora zreorganizowanej szkoły mechanicznej, liceum i technikum. Szkoła ta od dawna cieszyła się zasłużoną sławą, toteż każdego roku w jej murach wychowywało się i pobierało naukę rzemiosła setki chłopców. Wychowankowie z tamtych lat z rozrzewnieniem wspominają swego dyrektora, jak „żelazną ręka trzymał ład, wszędzie obecny, windując powierzoną sobie szkołę na wysoki poziom”. „Był to człowiek nieprzeciętnej pracowitości. Od wczesnego świtu do późnej nocy spalał się ogarnięty różnymi zajęciami: całymi dniami prowadził lekcje, udzielał korepetycji, organizował chóry i orkiestry, pracował w gabinetach, ślęczał nad robotą kancelaryjną, przyjmował rodziców i interesantów.”

Zwolniony z odpowiedzialnych funkcji, do końca życia pełnił obowiązki spowiednika i poświęcił się pracy pisarskiej. Przekładał na język polski obcych autorów.

Zmarł w Łodzi 8 lutego 1973 r.

Bronisław Mowczan (na podstawie listu pośmiertnego ks. Jana Bieńkowskiego opr. Z. Owczarek)

Urodził się 6 października 1916 roku w Sokołojciach w powiecie wileńsko – trockim jako dziecko Ludwika i Konstancji z Kungielów. Studia filozoficzne kończył w Marszałkach. W pierwszych dniach wybuchu wojny został osadzony w Ostaszkowie, a następnie na wyspie Sellger.

Święcenia kapłańskie otrzymał 17 marca 1945 roku w Wilnie. Tuż po święceniach, jako repatriant, przybył do Łodzi, pracując jako nauczyciel.

W roku 1947 podjął studia na Uniwersytecie Łódzkim na Wydziale Fizyki. Studia ukończył z tytułem magistra filozofii w roku 1952. Dzięki wybitnym cechom charakteru potrafił wyjątkowo nawiązywać kontakty z młodymi ludźmi. Był nauczycielem matematyki, fizyki i chemii. W latach 1962-1963, po aresztowaniu ks. Massalskiego, pełnił na Wodnej obowiązki dyrektora szkoły.

Zmarł 21 listopada 1985 roku w Łodzi.

Wacław Nowaczyk (1909 - 2001)

Salezjanin, wychowawca, harcerz - phm

/Na podstawie opracowania Jarosława Wąsowicza SDB /

Wacław Nowaczyk urodził się w 1909 r. w małej miejscowości Samarzewo, należącej do powiatu wrzesińskiego. W wieku szesnastu lat wstąpił do nowicjatu salezjańskiego w Czerwińsku. Rozpoczęła się jego salezjańska droga życia. Z tygodnia na tydzień, z roku na rok pokonywał kolejne szczeble zakonnej formacji.

I tak:

- 8 grudnia 1925 r. przyjął sutannę z rąk ówczesnego generała Towarzystwa św. Franciszka Salezego, ks. Filipa Rinaldiego;

- 15 sierpnia 1926 r. w Czerwińsku złożył swoją pierwszą profesje zakonną;

- 15 sierpnia 1932 r. profesję wieczystą w Różanymstoku;

- Świecenia kapłańskie otrzymał z rąk ks. bpa Stanisława Rasponda w dniu 29 czerwca 1939 r.

Podczas studiów seminaryjnych kl. Nowaczyk zaangażował się w istniejącą od 29 października 1934 r. przy Salezjańskim Instytucie Teologicznym „Orlą” Drużynę Starszoharcerską im. ks. Jana Bosko. Był to początek jego intensywnej pracy z harcerzami. Bezpośrednio po zakończeniu seminarium przełożeni skierowali ks. Wacława do Warszawy, gdzie salezjanie przy ul. Lipowej prowadzili zakład dla chłopców wraz z drukarnią. W trudnych latach okupacji udaje mu się ukończyć dwuletni kurs nauk wydziału administracji przemysłowej na Prywatnym Kursie Organizacji Pracy inż. A. Baykowskiego. Jednocześnie bierze udział w tajnych kompletach Wolnej Wszechnicy (pedagogika społeczna) oraz wykonuje drobne prace w drukarni. Zakład Salezjański łącznie z drukarnią zostaje zniszczony podczas powstania warszawskiego. Po jego zakończeniu ks. Wacław wraz z trzema innymi współbraćmi zostaje aresztowany przez hitlerowców i trafia na jeden dzień do więzienia w Pruszkowie, skąd udaje się wszystkim salezjanom wydostać dzięki fortelowi. W roku 1948 kończy studia na Uniwersytecie Łódzkim w zakresie pedagogiki społecznej, uzyskując na podstawie pracy „Młodzież ucząca się zawodu ślusarskiego w Łodzi” dyplom magistra filozofii. W Łodzi przebywa do roku 1958. W roku szkolnym 1958/1959 ks. Nowaczyk przebywa na kolejnej placówce w Rumii. Od roku 1959 rozpoczyna się okres w życiu ks. Nowaczyka, który jak się okazało, był najdłuższy w jego życiu kapłańskim, a mianowicie okres, kiedy pełni funkcje kapelana. Najpierw trafia do sióstr salezjanek do Rokitna, stamtąd w 1964 r. przenosi się na kapelana domu zakonnego Braci Serca Jezusowego w Puszczykowie. Tam prowadził swoją posługę aż do roku 1992, kiedy to decyzją przełożonych został przeniesiony w charakterze spowiednika do Wyższego Seminarium Duchownego w Lądzie.

Zmarł w Lądzie w dniu 6 kwietnia 2001 roku.

Józef Robakowski.

Na szczególną uwagę zasługuje postać pana Józefa Robakowskiego, który prawie 30 lat pracował w salezjańskiej szkole mechanicznej w Łodzi. Koadiutor I. Robakowski urodził się 1 lipca 1914 r. w miejscowości Kamienica (powiat miechowski, woj. Kieleckie) w prawdziwie chrześcijańskiej rodzinie Filipa i Franciszki z domu Sosnowska. Świadczy o tym chociażby fakt, że pięcioro z ich dzieci zostało powołanych do stanu zakonnego i kapłańskiego: córka Waleria – felicjanka ( zakonne imię Archangela) oraz czterech synów salezjanów: najstarszy ko. Władysław Robakowski – mistrz krawiecki, zmarł w 1982 r. w Oświęcimiu, ks. Tytus Robakowski, nauczyciel rysunku, muzyki, działacz harcerski, zmarł w 1986 r. w Wólce Głogowskiej koło Piaseczna, kl. Piotr Robakowski, który został aresztowany po napaści Niemiec na Związek Radziecki i wywieziony z Wilna, ślad po nim zaginął i nie ustalono dnia, okoliczności ani miejsca jego śmierci, oraz wspomniany już ko. Józef Robakowski. Józef Robakowski został ochrzczony i przyjął Pierwsza Komunię św. w kościele parafialnym w Gołczy. W Gołczy też ukończył dwie ostatnie klasy szkoły podstawowej, ponieważ w rodzinnej miejscowości była tylko szkoła z niższymi klasami. W 1927 r. rozpoczął naukę w

Salezjańskiej Szkole Rzemiosł w Oświęcimiu. Od tego momentu zafascynowany duchem ks. Bosko i pracą salezjanów zapragnął związać się ze Zgromadzeniem na całe życie.

W roku 1932 ukończył szkołę zawodową z dyplomem czeladniczym ślusarza, a następnie w roku 1934/35 odbył nowicjat w Czerwińsku nad Wisłą. Po złożeniu profesji czasowej 4 lipca 1935 r. przełożeni wysłali go do Łodzi, gdzie od 13 lat salezjanie prowadzili szkołę rzemieślniczą przy ulicy Wodnej 34. Pracował tam prawie przez 60 lat, do końca swego życia. Jego pobyt w Łodzi można podzielić na cztery okresy nacechowane wielkim wysiłkiem i pracowitością, gdyż tego wymagały czasy i okoliczności. Pierwszy okres od 1935 r. do maja 1940 r., drugi - od 1940 do 1945 roku - to czas okupacji. Pan Józef przeżył go w Łodzi, pracując początkowo w szkole, a po zamknięciu szkoły w obozie pracy. Działalność jego polegała „na nauczaniu ludzi zawodu, podtrzymywaniu na duchu, pocieszaniu w strapieniach, darzeniu ich życzliwością i dobrym przykładem. Inna działalność była niemożliwa.” Po wojnie ko .J. Robakowski zdobył dyplom ślusarza, ukończył średnią szkołę ogólnokształcącą i uzyskał maturę oraz rozpoczął studia na Politechnice Poznańskiej. Po zaliczeniu jednego semestru przełożeni odwołali go do pracy wychowawczej i nauczycielskiej. Po upaństwowieniu szkoły salezjańskiej ko. Józef za zgodą przełożonych pracował więc w Zasadniczej Szkole Zawodowej nr 2 jako instruktor zawodu, nauczyciel technologii i zastępc

kierownika warsztatów szkolnych. Doczekawszy się emerytury, w 1974 r., przez dalsze 17 lat pracował w kancelarii parafialnej, a po odzyskaniu przez Zgromadzenie Salezjańskie szkoły w roku 1990, przez 3 lata udzielał się w bibliotece szkolnej.

Fascynującą cechą jego charakteru była punktualność, wzorowy ład i porządek. Był zawsze elegancki, zadbany i pogodny, a przy tym bardzo pobożny. Zawsze był wierny wspólnotowym praktykom, szczególnie rozmyślaniu i mszy św.

Stanowił ideał wychowawcy młodzieży, który nie tylko przekazywał wiedzę, ale też wychowywał poprzez świadectwo swego życia.

Zmarł w Łodzi 18 grudnia 1994 r.

Ludwik Rupala

Adamski Antoni

Ekiert Jan